Έμφραγμα: Διαφορετικές οι αιτίες στις γυναίκες - Δεν ευθύνονται πάντα οι βουλωμένες αρτηρίες

Οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν πως το έφραγμα συνδέεται με τις  φραγμένες αρτηρίες. Ωστόσο, μια εκτεταμένη έρευνα που δημοσιεύεται στο περιοδικό JACC υποστηρίζει ότι σε νεότερους ανθρώπους – και κυρίως στις γυναίκες κάτω των 65 ετών – τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Το έμφραγμα συχνά οφείλεται σε αιτίες που δεν σχετίζονται με την κλασική αθηροσκλήρωση, κάτι που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο η ιατρική κοινότητα πρέπει να προσεγγίζει τη διάγνωση και τη θεραπεία.

Η διαφορετική εξήγηση των εμφραγμάτων στις γυναίκες 

Όπως γράφεται στους Times Of India, η αθηροσκλήρωση εξακολουθεί να είναι η πιο συχνή αιτία εμφράγματος. Η συσσώρευση λιπαρών ουσιών και φλεγμονών στο εσωτερικό τοίχωμα των αρτηριών τις κάνει πιο στενές και σκληρές, περιορίζοντας τη ροή του αίματος. Στους άνδρες κάτω των 65 ετών, σχεδόν τα τρία τέταρτα των εμφραγμάτων οφείλονται σε αυτόν τον μηχανισμό. Στις γυναίκες, όμως, το ποσοστό πέφτει κάτω από το 50%, δείχνοντας ότι περισσότερες από τις μισές περιπτώσεις έχουν διαφορετική προέλευση.

Το σχίσιμο των αρτηριών

Μία από τις λιγότερο γνωστές αιτίες είναι ο αυτόματος διαχωρισμός της στεφανιαίας αρτηρίας (SCAD). Σε αυτή την περίπτωση σχηματίζεται ξαφνικά ένα σκίσιμο στο τοίχωμα του αγγείου, που οδηγεί σε θρόμβους και διακοπή της ροής του αίματος, χωρίς να υπάρχει προηγουμένως αθηρωματική πλάκα. Το SCAD παρατηρείται πολύ συχνότερα στις γυναίκες και μάλιστα σε εκείνες που δεν παρουσιάζουν άλλους εμφανείς παράγοντες κινδύνου. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι η πάθηση συχνά δεν αναγνωρίζεται εγκαίρως ή συγχέεται με τα «κλασικά» εμφράγματα, με αποτέλεσμα να εφαρμόζονται επεμβάσεις που μπορεί να βλάψουν αντί να ωφελήσουν.

Το στρες και οι βαριές λοιμώξεις

Άλλη σημαντική αιτία που ανέδειξε η μελέτη είναι τα εμφράγματα που προκαλούνται από έντονους στρεσογόνους παράγοντες, όπως μια βαριά λοίμωξη ή σοβαρή αναιμία. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο οργανισμός καταπονείται τόσο, ώστε η καρδιά δεν μπορεί να ανταποκριθεί. Τα εμφράγματα αυτού του τύπου συνδέθηκαν με τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας μέσα σε πέντε χρόνια, ξεπερνώντας ακόμη και τις κλασικές μορφές στεφανιαίας νόσου. Αυτό δείχνει ότι η πρόληψη και η σωστή διαχείριση τέτοιων καταστάσεων μπορεί να είναι ζωτικής σημασίας.

Ενδιαφέρον έχει επίσης το γεγονός ότι οι περιπτώσεις «ανεξήγητου» εμφράγματος  – όταν δηλαδή δεν εντοπίζεται σαφής αιτία – είναι σπάνιες, κάτω από 3%. Αυτό είναι θετικό, γιατί σημαίνει ότι σχεδόν πάντα υπάρχει μια αιτία που οι γιατροί μπορούν να αναγνωρίσουν, αρκεί να γίνει η σωστή διερεύνηση. Η διάγνωση δεν πρέπει να σταματά στην υποψία μιας απόφραξης, αλλά να εμβαθύνει για να αποκαλύψει τον πραγματικό λόγο.

Η σημασία αυτής της μελέτης είναι διπλή. Από τη μία, δείχνει ότι οι γυναίκες νεότερης ηλικίας πρέπει να αντιμετωπίζονται με διαφορετικά κριτήρια και όχι με τα ίδια πρωτόκολλα που εφαρμόζονται στους άνδρες. Από την άλλη, υπογραμμίζει πόσο επικίνδυνη μπορεί να είναι η λανθασμένη θεραπεία. Ένας ασθενής με SCAD που λαμβάνει περιττή τοποθέτηση stent κινδυνεύει να επιβαρυνθεί περισσότερο. Αντίστοιχα, η αγνόηση μιας λοίμωξης που επιβαρύνει την καρδιά μπορεί να αποβεί μοιραία.

Το μήνυμα είναι σαφές: κάθε έμφραγμα είναι διαφορετικό και δεν υπάρχει «μία λύση για όλους». Η αναγνώριση των διαφορετικών αιτίων είναι καθοριστική για να σχεδιαστεί θεραπεία που όχι μόνο θα σώζει ζωές, αλλά και θα μειώσει και τον κίνδυνο επανεμφάνισης. Η ιατρική κοινότητα καλείται να επενδύσει σε έρευνα και να υιοθετήσει πιο εξειδικευμένες κατευθυντήριες γραμμές για τις γυναίκες, ώστε να ανταποκριθεί στις ιδιαιτερότητες που ανέδειξε η μελέτη.